989122966617+ petroravankar@gmail.com ایران - تهران - جنت آباد

آشنایی با روانکارهای صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

روانکارهای صنایع نفت، گاز و پتروشیمی برای تجهیزاتی طراحی شده‌اند که به صورت مداوم در معرض فشارهای بسیار بالا، دماهای شدید، رطوبت و مواد شیمیایی خورنده قرار دارند. در چنین محیط ها، استفاده از روانکارهای مناسب نه تنها از اصطکاک جلوگیری کرده، بلکه نقش بسیار حیاتی در جلوگیری از خوردگی قطعات و حفظ عملکرد پایدار آن ها ایفا می کند.

از این رو، استفاده از روانکارهای تخصصی که متناسب با شرایط عملیاتی هر دستگاه طراحی شده‌اند، موجب کاهش استهلاک و حفظ پایداری فرایندهای تولید می شود. این موضوع در واحدهای پالایشگاهی و پتروشیمی که توقف تجهیزات می تواند پیامدها و هزینه های بسیار سنگینی به همراه داشته باشد، بسیار ضروری است.

روغن های مورد استفاده در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

از آن جایی که دستگاه های مورد استفاده در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در شرایط بسیار سخت فعالیت می کنند، به همین دلیل استفاده از روغن های صنعتی مناسب، نقش بسیار مهمی در حفظ عملکرد پایدار این تجهیزات دارند. انتخاب روغن مناسب برای هر بخش از این صنعت، علاوه بر اینکه راندمان فرایندهای عملیاتی را بهبود می بخشد، به کاهش توقف های ناخواسته نیز کمک شایانی می کند.

در ادامه، مهم ترین روغن های صنعتی مورد استفاده در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی و کاربردهای هر یک را معرفی می کنیم.

1. روغن کمپرسور گاز

روغن کمپرسور گاز برای روانکاری تجهیزاتی طراحی شده که وظیفه فشرده سازی گازهای مختلف را در واحدهای نفت، گاز و پتروشیمی بر عهده دارند. این روغن یکی از روانکارهای صنایع نفت، گاز و پتروشیمی بوده که علاوه بر کاهش اصطکاک بین قطعات متحرک، از تشکیل رسوب در دماهای بسیار بالا و عملکرد پایدار آن ها کمک می کند. در ادامه برخی از مهم ترین تجهیزات صنعت پتروشیمی را که به این روغن نیاز دارند معرفی می کنیم:

  • کمپرسورهای گاز طبیعی
  • کمپرسورهای فرایندی
  • کمپرسورهای رفت و برگشتی
  • کمپرسورهای اسکرو

این روغن برای روانکاری قطعاتی مانند روتورهای کمپرسورهای اسکرو، پیستون، رینگ های کمپرسورهای رفت و برگشتی، سیلندرها، یاتاقان های اصلی و آب بندهای شفت استفاده شده و از تشکیل رسوبات کربنی نیز جلوگیری می کند.

2. روغن توربین

روغن توربین برای تجهیزاتی طراحی شده که با سرعت بسیار بالا و به صورت مداوم در حال فعالیت هستند؛ به همین خاطر علاوه بر روانکاری یاتاقان ها، می بایست در برابر اکسیداسیون و تشکیل لجن و وارنیش مقاومت بالایی داشته باشند. همچنین قابلیت جداسازی سریع آب و آزادسازی هوای محبوس، از دیگر ویژگی های این روانکار است که از آسیب رساندن به تجهیزات جلوگیری می کند. در ادامه، بعضی از تجهیزاتی که برای عملکرد پایدار به روغن توربین نیاز دارند را بررسی می کنیم:

  • توربین های گازی
  • توربین های بخار
  • توربین های تولید برق پالایشگاه ها
  • واحدهای نیرو و فرایندی پتروشیمی

روانکاری قطعاتی مانند یاتاقان های ژورنال، یاتاقان های تراست، سیستم های کنترل هیدرولیکی توربین و کوپلینگ های هیدرولیکی بر عهده روغن توربین می باشد.

3. روغن پمپ وکیوم

روغن پمپ وکیوم نقش بسیار مهمی در ایجاد و حفظ خلا پایدار در تجهیزات صنایع نفت، گاز و پتروشیمی دارد. این روغن علاوه بر روانکاری قطعات داخلی پمپ، وظیفه آب بندی فضای بین قطعات، انتقال حرارت و جلوگیری از برگشت هوا به داخل سیستم را نیز به عهده دارد. این روغن کاربردهای بسیار دیگری دارد که عبارت اند از:

  • پمپ های وکیوم رینگ روغنی
  • واحدهای تقطیر تحت خلا
  • سیستم های خلا فرایندی
  • تجهیزات خشک کن و فیلتراسیون تحت خلا

این روغن برای روانکاری روتور، پره های پمپ وکیوم، محفظه تراکم و آب بندهای داخلی پمپ استفاده می شود و با ایجاد آب بندی موثر و حفظ فشار خلا، از افت راندمان پمپ و کاهش کیفیت فرایند جلوگیری می کند.

4. روغن انتقال حرارت

روغن انتقال حرارت یکی از دیگر روانکارهای تخصصی مورد استفاده در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی است که وظیفه اصلی آن انتقال یکنواخت و پایدار حرارت در فرایند های صنعتی می باشد. این روغن در سیستم هایی که کنترل دقیق دما اهمیت زیادی دارد، با تحمل دماهای بالا از تشکیل رسوبات و کاهش راندمان دستگاه ها جلوگیری می کند. مهم ترین تجهیزاتی که استفاده از روغن انتقال حرارت در آن ها اهمیت دارد شامل موارد زیر می باشند:

  • راکتورهای فرایندی پتروشیمی
  • مبدل های حرارتی
  • واحدهای گرمایش غیرمستقیم
  • سیستم های گردش حرارت در پالایشگاه ها

از روغن انتقال حرارت برای استفاده در مدارهای گردش حرارت، کویل های حرارتی، تجهیزات گرم کننده و سیستم های انتقال انرژی حرارتی استفاده گسترده‌ای می شود.

گریس های تخصصی مورد استفاده در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

تجهیزات مورد استفاده در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی معمولا در محیط هایی با رطوبت بالا و دماهای بسیار بالا فعالیت می کنند؛ به همین دلیل گریس های مورد استفاده در این صنعت باید فرا تر از یک روانکار معمولی عمل کنند. این گریس ها برای بخش هایی استفاده می شوند که روغن های صنعتی به دلیل شرایط کاری و یا نوع تجهیز، توانایی روانکاری کافی را ندارند.

1. گریس کلسیم سولفونات کمپلکس

گریس کلسیم سولفونات یکی دیگر از روانکارهای صنایع نفت، گاز و پتروشیمی است که برای شرایط سخت کاری و محیط های خورنده طراحی و تولید شده است. ساختار این گریس به آن مقاومت بسیار بالا در برابر آب، بخارهای داغ و فشارهای مکانیکی داده که در تجهیزات و دستگاه های زیر کاربرد دارد:

  • یاتاقان های تجهیزات فرایندی
  • پمپ های مورد استفاده در واحد های نفت و گاز
  • شیرآلات صنعتی
  • تجهیزات در معرض آب، بخار و محیط های خورنده

از این گریس برای روانکاری یاتاقان ها، بوش ها، پین ها، اتصالات مکانیکی و سطوح لغزشی تجهیزات استفاده می شود که به خاطر ساختار پیچیده آن، در تجهیزاتی که دوام روانکار و محافظت طولانی اهمیت زیادی دارد، عملکرد قابل اعتمادی را ارائه می دهد.

2. گریس تفلون

گریس تفلون یکی از گریس های تخصصی پر کاربرد در این صنعت است که به دلیل وجود ذرات پلی ‌تترافلوئورو اتیلن، مقاومت بسیار مناسبی در برابر مواد شیمیایی و خورنده دارد. این گریس برخلاف بسیاری از گریس های معمولی، در محیط هایی که امکان تماس با حلال ها و یا بخارات خورنده وجود دارد، پایداری خود را حفظ می کند. این روانکار در تجهیزات متعددی مورد استفاده قرار می گیرد که برخی از مهم ترین آن ها عبارت اند از:

  • شیرآلات خطوط انتقال نفت و گاز
  • اتصالات و آب بندهای تجهیزات
  • تجهیزات در تماس با مواد شیمیایی
  • قطعاتی که نیاز به روانکاری طولانی مدت دارند

این روانکار برای قطعاتی مانند اورینگ ها، آب بند، ولوها، شیرهای کنترلی و اتصالات رزوه‌ای استفاده شده و از گیرپاژ و تخریب قطعات در محیط های شیمیایی جلوگیری می کند.

3. گریس دمای بالا

این روانکار یکی از روانکارهای تخصصی در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی است و برای تجهیزاتی طراحی شده که در معرض حرارت شدید و کارکردهای مداوم قرار دارند. گریس دمای بالا با استفاده از روغن پایه و غلیظ کننده های مقاوم به حرارت، پایداری بسیار خوبی داشته و از ذوب شدن، تبخیر و افت عملکرد جلوگیری می کند.

  • یاتاقان های تجهیزات فرایندی دما بالا
  • فن ها و تجهیزات دوار گرم
  • پمپ های مورد استفاده در واحدهای حرارتی
  • تجهیزات نزدیک به کوره ها و واحدهای فرایندی

این گریس برای روانکاری بلبرینگ ها، رولبرینگ ها، یاتاقان ‌ها، شفت‌ ها و قطعات دوار در معرض حرارت استفاده می ‌شود و با حفظ ساختار خود، از خشک شدن روانکار جلوگیری می کند.

4. گریس پلی اوره

گریس پلی اوره به دلیل ساختار غلیظ کننده غیر صابونی خود، یکی از بهترین گزینه ها برای تجهیزات دوار می باشد. این گریس در شرایطی که افزایش دما، سرعت چرخش بالا و زمان های طولانی کارکرد دستگاه ها می تواند باعث کاهش کیفیت روانکار شود، به خوبی ساختار و عملکرد خود را حفظ می کند. سیستم هایی که قابلیت روانکاری با این گریس را دارند عبارت اند از:

  • موتورهای الکتریکی تجهیزات
  • فن ها و بلوئرهای صنعتی
  • پمپ های سانترفیوژ
  • یاتاقان های تجهیزات دوار با سرعت بالا

روانکاری قطعاتی مانند بلبرینگ ها، رولبرینگ ها، یاتاقان های موتورهای الکتریکی و شفت های دوار بر عهده این گریس بوده و به افزایش فاصله بین سرویس های روانکاری کمک می کند.

چگونه روانکار مناسب صنایع نفت، گاز و پتروشیمی را انتخاب کنیم؟

انتخاب درست روانکارهای صنایع نفت، گاز و پتروشیمی به دلیل شرایط کاری پیچیده این صنعت، نیاز به بررسی دقیق عوامل مختلفی مانند نوع تجهیز، دما، فشارهای عملیاتی و... دارد. استفاده از روانکارهای نامناسب نیز می تواند باعث تشکیل رسوبات و افزایش سایش شود، به همین دلیل بررسی ویژگی های فنی روغن ها و گریس ها از اهمیت زیادی برخوردار است. بهتر است در هنگام انتخاب روانکار، موارد زیر را در نظر بگیرید:

  • نوع تجهیز و شرایط عملکرد آن
  • میزان تماس دستگاه با آب، بخار و مواد شیمیایی
  • توانایی جلوگیری روانکار در برابر اکسیداسیون و تشکیل رسوبات
  • استانداردها و مشخصات فنی مورد نیاز تجهیز

از آن جایی که تجهیزات صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در شرایط عملیاتی سخت فعالیت می کنند، نیازمند روانکارهایی هستند که بتوانند عملکرد دائمی آن ها را حفظ کرده تا از استهلاک زودهنگام قطعات جلوگیری شود. کارشناسان پتروروانکار با تکیه بر دانش فنی و تجربه تخصصی خود، آماده ارائه راهنمایی متناسب با نیاز واحدهای پالایشگاهی می باشند.

روانکارها در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی تنها نقش کاهش اصطکاک بین قطعات را ندارند؛ بلکه به عنوان یکی از مهم ترین عوامل موثر در حفظ پایداری تجهیزات و جلوگیری از خرابی های ناگهانی ماشین آلات ساخته می شوند. تمامی روغن ها و گریس های نام برده، هرکدام برای پاسخگویی به نیازهای خاص طراحی شده‌اند که استفاده درست از آن ها، کاهش استهلاک و بهبود عملکرد مداوم را در این صنعت به همراه دارد.