روانکارهای صنایع غذایی علاوه بر محافظت از تجهیزات، نقش مهمی در حفظ سلامت و کیفیت محصولات غذایی دارند. این روانکارها با عنوان Food Grade Lubricants شناخته می شوند و برای تجهیزات تولید، فرآوری و بسته بندی مواد غذایی تولید و طراحی شدهاند.
روغن ها و گریس های این صنعت، علاوه بر روانکاری، از تجهیزات در برابر سایش و خوردگی محافظت کرده و خطر آلودگی اتفاقی مواد غذایی را به حداقل می رسانند؛ چرا که این روانکارها با فرمولاسیون ویژه و رعایت استانداردهای بهداشتی، خطر آلودگی مواد را غذایی را به حداقل رسانده که در ادامه با انواع روانکارهای این صنعت و کاربردهای آن آشنا خواهید شد.
روغن های صنعتی مورد استفاده در صنایع غذایی
در صنایع غذایی، انتخاب روغن صنعتی مناسب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تجهیزات خطوط تولید، بسته بندی و فرآوری مواد غذایی به روانکاری مداوم و مطمئن نیاز دارند. روغن های مورد استفاده در این صنعت باید متناسب با شرایط کاری دستگاه ها انتخاب شوند و در مواردی که احتمال تماس اتفاقی با مواد غذایی وجود دارد، از روغن های دارای گرید غذایی (Food Grade) استفاده شود.
1. روغن هیدرولیک Food Grade
در خطوط تولید و فرآوری مواد غذایی، بسیاری از تجهیزات برای انتقال نیرو و کنترل حرکت به سیستم های هیدرولیک مجهز هستند. این روغن فود گرید، با حفظ عملکرد سیستم ها، علاوه بر محافظت از قطعات در برابر سایش و خوردگی، مطابق استانداردهای بهداشتی تولید می شود تا در صورت تماس اتفاقی با مواد غذایی، خطر آلودگی به حداقل برسد. کاربردهای این روغن در تجهیزات مختلف صنایع غذایی عبارت است از:
- سیستم های هیدرولیک خطوط تولید مواد غذایی
- دستگاه های بسته بندی و پرکن
- ماشین آلات فراوری مواد غذایی
- تجهیزات جا به جایی و انتقال مواد
از این روغن برای روانکاری قطعاتی مانند پمپ های هیدرولیک، شیرهای کنترل، سیلندرها، عملگرها و مدارهای هیدرولیکی استفاده شده و به کاهش استهلاک آن ها کمک می کند.
2. روغن دنده Food Grade
گیربکس ها در تجهیزات فراوری و بسته بندی مواد غذایی، به صورت مداوم تحت بار و حرکت قرار دارند. این تجهیزات برای حفظ عملکرد خود به روانکاری مناسب نیاز دارند که روغن دنده Food Grade با ایجاد یک لایه محافظ روی سطوح، از خوردگی چرخ دنده ها جلوگیری کرده و مطابق با الزامات بهداشتی صنایع غذایی تولید می شود. از دیگر کاربرد های این روانکار در صنایع غذایی، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- گیربکس نوار نقاله های مواد غذایی
- تجهیزات انتقال مواد
- ماشین آلات بسته بندی
- گیربکس تجهیزات فراوری مواد غذایی
همچنین این روانکار برای محافظت از قطعاتی مانند چرخ دنده ها، یاتاقان ها، بلبرینگ ها، شفت ها و اجزای داخلی گیربکس استفاده شده که باعث افزایش طول عمر تجهیزات نیز می شود.
3. روغن کمپرسور Food Grade
هوای فشرده در بسیاری از خطوط تولید، فراوری و بسته بندی مواد غذایی نقش مهمی دارند، به همین دلیل کمپرسورها باید با روانکاری مناسب و ایمن کار کنند. روغن کمپرسور که در دسته روانکارهای Food Grade قرار می گیرند، برای حفظ عملکرد پایدار آن ها و کاهش تشکیل رسوبات طراحی شده و در عین حال الزامات بهداشتی را نیز رعایت می کند. از این روغن برای تجهیزات زیر استفاده می شود:
- کمپرسورهای هوای فشرده
- سیستم های هوازی ابزار دقیق
- تجهیزات پنوماتیکی خطوط تولید
- کمپرسورهای مورد استفاده در ماشین آلات بسته بندی
روغن کمپرسور که یکی از مهم ترین روانکارهای صنایع غذایی است، جهت روانکاری قطعاتی مانند پیستون ها، سیلندرها، روتورها، یاتاقان ها، میل لنگ و سوپاپ ها استفاده شده که با افزایش بازدهی، به عملکرد بهتر تجهیزات نیروگاه منجر می شود.
4. روغن زنجیر Food Grade
زنجیرهای انتقال در صنایع غذایی به طور مداوم در حال حرکت هستند و در بعضی از خطوط نیز در معرض رطوبت، بخار یا دمای بالا قرار می گیرند. روغن زنجیر فود گرید برای کاهش اصطکاک و جلوگیری از سایش این قطعات تولید شده و در عین حال، نکات بهداشتی را نیز رعایت می کند. کاربردهای گسترده این روغن فود گرید عبارت اند از:
- زنجیرهای نوار نقاله مواد غذایی
- خطوط پخت و خشک کن
- تجهیزات انتقال و جا به جایی مواد
- ماشین آلات بسته بندی و فراوری
از این روغن برای محافظت از زنجیرها، پین ها، بوش ها، رولر ها و اسپراکت ها استفاده می شود و عملکرد پایدار و بدون توقف آن ها را تضمین می کند.
5. روغن وکیوم پمپ
در صنایع غذایی، پمپ های خلا نقش بسیار مهمی در فرایندهایی مانند بسته بندی وکیوم، فراوری و انتقال مواد دارند و برای عملکرد مداوم آن ها نیز به روانکارهای مناسبی نیاز است. روغن وکیوم پمپ، با کاهش اصطکاک و کمک به آب بندی بهتر، راندمان سیستم خلا را حفظ کرده و مطابق دستورات بهداشتی، تولید می شود. از این روغن برای موارد ذیل استفاده می شود:
- بمب های خلا خطوط بسته بندی وکیوم
- تجهیزات فراوری مواد غذایی
- ماشین آلات بسته بندی مواد غذایی
- سیستم های وکیوم صنایع غذایی و نوشیدنی
این روغن برای روانکاری و محافظت از روتور، پره ها، یاتاقان ها، شفت و محفظه پمپ استفاده شده و با کاهش استهلاک و حفظ موارد بهداشتی، به پایداری فرایند تولید کمک می کند.
گریس های Food Grade مورد استفاده در صنایع غذایی
انتخاب گریس در صنایع غذایی، تنها به نوع تجهیزات وابسته نیست؛ عواملی مانند تماس اتفاقی با مواد غذایی، شرایط شست و شو و دمای محیط نیز در این انتخاب نقش اساسی دارند. به همین دلیل گریس Food Grade در گریدهای مختلف تولید شده تا پاسخگوی نیاز تجهیزات متنوع این صنعت باشند.
1. گریس H1
در بسیاری از خطوط تولید مواد غذایی، برخی قطعات در نزدیکی محصول قرار دارند و احتمال تماس اتفاقی روانکار با مواد غذایی بسیار بالا است. به همین دلیل، در میان انواع روانکارهای صنایع غذایی، گریس H1 که نوعی گریس فود گرید است، برای این شرایط طراحی شده و مطابق با استانداردهای بهداشتی نیز تولید می شود که در ادامه کاربردهای دیگر این گریس را می خوانیم:
- یاتاقان ها و بلبرینگ های خطوط تولید
- نوار نقاله های مواد غذایی
- دستگاه های پرکن و بسته بندی
- تجهیزات فراوری مواد غذایی
از این گریس خوراکی برای روانکاری قطعاتی مانند بلبرینگ ها، بوش ها، شفت ها، رولرها و سایر قطعات متحرک استفاده شده و امکان بهره برداری ایمن از خطوط تولید مواد غذایی را فراهم می کند.
2. گریس H2
گریس H2 برای روانکاری تجهیزات به کار می رود که هیچ گونه تماس مستقیم یا احتمال تماس اتفاقی با مواد را ندارند. این نوع گریس معمولا در بخش های فنی و مکانیکی کارخانه استفاده شده و با ایجاد روانکاری موثر، عملکرد تجهیزات را در شرایط کاری مداوم حفظ می کند. از دیگر کاربردهای این گریس می توان موارد زیر را نام برد:
- گیربکس ها و واحدهای انتقال قدرت
- موتورهای الکتریکی و پمپ ها
- تجهیزات جانبی خطوط تولید
این روانکار برای قطعاتی مانند گیربکس ها، کوپلینگ ها، زنجیرهای انتقال قدرت، موتور گیربکس ها و یاتاقان های تجهیزات جانبی به کار می رود.
3. گریس پلی اوره
در صنعت تولید مواد غذایی، برخی تجهیزات با سرعت بالا و به صورت مداوم فعالیت می کنند و نیاز به گریسی دارند که در فواصل طولانی، خواص خود را به خوبی حفظ کند. گریس پلی اوره که جزو انواع گریس خوراکی است، با پایداری حرارتی مناسب، مقاومت بالا در برابر اکسیداسیون و عمر طولانی، یکی از بهترین گزینه ها برای این تجهیزات می باشد. کاربرد های متعدد این گریس عبارت است از:
- الکتروموتورها
- فن های صنعتی
- تجهیزات دور بالا
- موتورهای الکتریکی خطوط تولید
این گریس برای فن های صنعتی، بلبرینگ های دور بالا، الکتروموتورها و تجهیزات دارای سرعت چرخش زیاد، بسیار مناسب می باشد.
4. گریس سیلیکونی
در بسیاری از تجهیزات صنایع غذایی، قطعاتی مانند اورینگ ها و آب بندها برای عملکرد صحیح نیاز به گریسی دارند که علاوه بر روانکاری، با قطعات لاستیکی و پلیمری سازگاری داشته باشد. این گریس با مقاومت مناسب در برابر رطوبت، بخار و تغییرات دمایی، از خشک شدن و ترک خوردگی این قطعات جلوگیری می کند که در ادامه کاربردهای آن را می خوانیم:
- شیرآلات و ولوهای صنعتی
- اورینگ ها و واشرها
- آب بندها
- قطعات لاستیکی و پلاستیکی تجهیزات بسته بندی
همچنین این گریس فود گرید برای روانکاری اورینگ ها، گسکت ها، آب بندها، شیرهای کنترلی، اتصالات پلاستیکی و قطعات لاستیکی استفاده می شود و از قطعات در برابر خشک شدگی و نشتی، محافظت می کند.
اهمیت استفاده از روانکارهای Food Grade در صنایع غذایی
استفاده از روانکارهای صنایع غذایی، علاوه بر افزایش راندمان و طول عمر تجهیزات، نقش مهمی در حفظ ایمنی و کیفیت محصولات و مواد غذایی تولید شده دارند. انتخاب صحیح روانکاری متناسب با تجهیزات، شرایط کاری و استانداردهای بهداشتی، می تواند از استهلاک قطعات، توقف خطوط تولید و هزینه های تعمیر دستگاه ها جلوگیری کند.
برنامه ریزی منظم نیز برای بازرسی روغن و گریس های Food Grade، علاوه بر افزایش عمر تجهیزات، از کاهش راندمان خطوط تولید جلوگیری کرده و به همین دلیل تعویض به موقع آن ها، یکی از اصول مهم نگهداری تجهیزات و حفظ ایمنی فرآیند تولید است.
انتخاب روانکار مناسب، تاثیر مستقیمی بر عملکرد تجهیزات و کیفیت محصولات غذایی دارد. کارشناسان پتروروانکار با ارائه مشاوره، شما را در انتخاب بهترین روغن های خوراکی و گریس های Food Gradeبرای تجهیزات و دستگاه های صنایع غذایی راهنمایی می کنند.
دانستیم که استفاده از روانکارهای Food Grade در صنایع غذایی تنها به روانکاری تجهیزات محدود نمی شود؛ بلکه نقش مهمی در حفظ ایمنی محصولات و افزایش بهره وری خطوط تولید دارند. با شناخت انواع روانکارهای صنعت غذا و کاربردهای گسترده آن، می توان گامی موثر در تولید محصولات سالم و حفظ کیفیت در فرایند های تولید برداشت.